Nỗi niềm của người giáo viên Điếc

thuy“Tôi sinh ra là người điếc. Đến khi 5 tuổi tôi được mẹ cho đi chữa bệnh “điếc” ở Hà Nội nhưng không thành công nên mẹ cho tôi đi học ở lớp học bình thường cùng các trẻ nghe. Trong lớp chỉ có một mình tôi là người điếc nên tôi rất buồn và cô độc. Ở nhà tôi cũng không thể giao tiếp với ai nên tôi buồn lắm và tủi thân vì mình sinh ra là một người không lành lặn” – Lê Minh Thanh Thủy (1986), Quảng Bình chia sẻ.

 

 Success stories-09Thanh Thủy (áo nâu bên trái) dạy học cho trẻ tại nhà (Ảnh IDEO)

Sau đó một vài người điếc nói với tôi có Trung tâm nuôi dạy Trẻ khuyết tật thành phố Đồng Hới tỉnh Quảng Bình có nhiều người điếc học, tôi rất vui và xin mẹ được vào học ở trường này. Thời gian sau đó tôi tiếp tục học ở trường dạy trẻ điếc ở Huế và học thêm nhiều ngôn ngữ ký hiệu (NNKH) cùng với các bạn điếc khác. Đó là một thời gian tuyệt vời đối với tôi.

Có lần mẹ nói với tôi có một trẻ điếc muốn được học chữ nên tôi muốn thử dạy NNKH cho bé nhưng sau một vài buổi dạy thử, tôi nhận thấybé không thích thú học, còn bản thân tôi thì chưa biết dạy trẻ như thế nào và tôi đã ngừng dạy vì thấy mình cần phải học hỏi thêm nhiều kỹ năng trong việc giao tiếp và phương pháp dạy trẻ điếc, thật đáng tiếc!!!

Đến năm 2012 tôi biết đến Tổ chức Quan tâm Thế Giới, Dự án Giáo dục trẻ điếc trước tuổi đến trường- IDEO. Tôi được Dự án phỏng vấn. Lúc đầu tôi nghĩ mình sẽ không dạy được. Tuy nhiên các anh chi dự án đã động viên tôi và cử tôi tham gia tập huấn để trở thành hướng dẫn viên dạy cho trẻ điếc bằng NNKH. Việc làm này rất phù hợp và là công việc tôi hằng ao ước từ lâu nên tôi quyết định nhận việc làm này. Tôi được dự án IDEO  sắp xếp tham gia tập huấn khóa học lần 1 ở Hà Nội trong 2 tuần để hướng dẫn lên kế hoạch bài giảng, phương pháp dạy tại gia đình/ trung tâm cho trẻ, dạy trẻ qua các câu chuyện, cách làm các giáo cụ dạy học, cách giao tiếp với trẻ cũng như cách tư vấn cho phụ huynh. Tôi rất vui được thầy Sam (ở Mỹ) – một câm điếc giống như tôi – giúp đỡ tôi tập huấn. Sau này tôi lại có cơ hội gặp lại thầy trong một khóa tập huấn.

Kỷ niệm về những lần đi dạy cứ ùa về trong tôi. Tôi còn nhớ rõ một lần cùng phiên dịch Trần Thị Liễu đi dạy ở nhà cho bé Đạt 6 tuổi. Đó là cậu bé có hoàn cảnh rất đáng thương. Mẹ sinh được hai người con, chị gái của Đạt thì bị bệnh tâm thần, còn Đạt thì câm điếc. Khi cô Minh và nhóm HTGĐ đến nhà thì nguời mẹ vừa kể vừa khóc và chỉ muốn con mình nói được. Gia đình chỉ mong con được học nói nhưng khi thấy tôi và các bạn điếc trao đổi với nhau bằng NNKH bé Đạt rất thích thú làm theo. Lúc này nụ cười đã nở trên môi mẹ bé. Chị bảo với chúng tôi sẽ để bé Đạt học NNKHthuyThủy (bên phải) dạy ngôn ngữ ký hiệu cho người nhà trẻ điếc

Kể từ đó tôi bắt đầu đến nhà bé Đạt dạy. Buổi học đầu tiên bé cứ nhìn tôi và đòi mẹ lấy sữa, bánh ăn rồi nghịch phá các đồ dùng dạy học. Mẹ Đạt buồn và xin lỗi chúng tôi nhưng khi tôi lấy sách và lấy tranh tô màu để cho bé học thì bé nhìn và chịu làm ký hiệu theo tôi. Vậy là bước đầu đã thành công!

Mẹ bé cũng thích học NNKH và tôi dạy cho chị để ở nhà chị có thể giao tiếp với con và dạy thêm cho bé. Tôi đã dạy cho bé Đạt và mẹ bé cách vệ sinh cá nhân, dạy bé biết cảm ơn, biết xin lỗi, dạy về người thân trong gia đình, các đồ dùng trong gia đình, các con vật, phân biệt màu sắc, số tự nhiên và kể chuyện theo tranh. Bé đã tiến bộ rất nhanh và bây giờ bé đã có thể dùng ký hiệu để nói chuyện với mẹ và đã đếm được từ 1-10 và biết vâng lời. Nhìn con tiến bộ hàng ngày, mẹ Đạt rất vui và hạnh phúc. Bà nội bé khi rảnh cũng sang học cùng với cháu. Niềm vui hiện rõ trên khuôn mặt bà và bà luôn miệng cảm ơn các cô giáo! Mẹ Đạt bây giờ đóng vai trò như một giáo viên vừa dạy cho Đạt vừa dạy cho chị gái của Đạt. Mỗi khi  bố ở nhà mẹ cũng tranh thủ hướng dẫn cho bố. Đầu năm học vừa rồi gia đình đã cho Đạt tham gia vào học tại trung tâm nuôi dạy trẻ khiếm thính Quảng Xuân, Quảng Trạch – nơi mà trước đây gia đình không muốn con mình theo học vì sợ mọi người xung quanh biết con mình bị khiếm thính.

Trong số trẻ tôi dạy tôi còn nhớ rất rõ trường hợp trẻ nhỏ tuổi nhất mà tôi dạy- bé Linh Đan 3 tuổi. Đó là một cô bé đáng yêu, hiếu động. Lúc học, bé không bao giờ tập trung và chịu ngồi một chỗ mà chỉ thích chơi đồ chơi. Bé đang sống với bà nội vì bố mẹ đi làm ăn xa. Dạy bé tôi gặp rất nhiều khó khăn vì nhiều lúc đến học mà bé chưa ngủ dậy. Buổi học nào bé cung học được 15-20 phút rồi chạy đi chơi nên tôi phải vừa chơi cùng bé và dạy bé học. Nhưng khó khăn cũng không làm tôi và các cán bộ hỗ trợ gia đình nản chí. Bây giờ bé đã biết phân biệt 5 màu sắc, biết lễ phép chào hỏi và biết diễn đạt về người thân trong gia đình, biết phân biệt con vật trong gia đình. Bà nội và cô của bé rất phấn khởi kể cho cán bộ dự án IDEO nghe về cô giáo Linh Đan dạy lại ông bà, cô các ký hiệu mà bé đã học được. Cuối tuần khi bố mẹ về thì em bắt bố mẹ làm kí hiệu theo em.

Công việc dạy trẻ điếc đã cho tôi thêm lòng tin vào niềm mơ ước của mình. Nó đã giúp tôi và các gia đình trẻ điếc có cơ hội tiếp xúc với nhau, trao đổi nhiều thông tin, hiểu hơn về các kỹ năng chơi và học cùng trẻ.

Tôi rất mong được học thêm ngữ pháp NNKH, học về tâm lý trẻ mầm non, cách làm đồ chơi cho trẻ và biết thêm nhiều trò chơi cùng trẻ.

Các trẻ điếc cũng như phụ huynh trẻ rất mong dự án sẽ mở thêm nhiều buổi học và mong dự án lâu hơn để trẻ có thể đi tự tin học tốt ở trường, hòa nhập với cộng đồng như những người bình thường khác.

Cảm ơn dự án IDEO, cảm ơn các cán bộ dự án đã cho tôi cơ hội được làm những công việc có ích cho cộng đồng, cho những người khiếm khuyết như tôi. Tôi nhận ra rằng cuộc sống này thực sự không có gì là không thể làm được, chỉ cần mình có ý chí, lòng quyết tâm và niềm tin vào những việc mình làm.

Lê Minh Thanh Thủy – Nhóm hỗ trợ gia đình Quảng Bình