Hành trình hạnh phúc mang tên “Ngôn ngữ ký hiệu”

Kien-03Tôi đến với Ngôn ngữ ký hiệu (NNKH) bởi một sự hứng thú đến lạ kỳ, tôi đã biết đến NNKH từ một bộ phim Hàn Quốc nào đó mà bây giờ tôi cũng không còn nhớ đầy đủ tên phim là gì, tôi chỉ ấn tượng về cái cách mà cô gái trong phim giao tiếp với mọi người. Thứ ngôn ngữ không lời ấy thật kỳ diệu làm sao – tất cả được diễn tả bằng cử chỉ điệu bộ, bằng cách kết hợp và di chuyển bàn tay – vậy mà đó là cả tình yêu, cả cuộc sống của hàng triệu người Điếc trên thế giới. Ngôn ngữ ấy kết nối những trái tim đồng cảm với nhau, là “đôi tai, là giọng nói” của những con người cảm nhận cuộc sống bằng đôi mắt, bằng trái tim, để cảm nhận âm thanh, giai điệu bằng một cách khác…

Vậy là tôi mang một ấn tượng về thứ ngôn ngữ không lời ấy cho đến khi bước chân vào giảng đường Đại học, và bây giờ tôi vẫn chưa thể tin được là mình đang sử dụng NNKH hàng ngày, đang như sống trong niềm hạnh phúc được cảm nhận thứ ngôn ngữ ấy một cách trọn vẹn nhất.

Tham gia vào dự án IDEO – một cơ duyên cũng thật bất ngờ. Với nghiên cứu đầu tay trong Luận văn tốt nghiệp về NNKH, với vốn NNKH hạn chế của mình, tôi tham gia IDEO như một bước khởi đầu cho niềm đam mê tìm hiểu về Ngôn ngữ này.

May mắn cho những học viên như chúng tôi khi được  tập huấn “Đào tạo phiên dịch viên NNKH” của dự án, chúng tôi được trải nghiệm, thực hành và phân tích về NNKH. Khóa học của chúng tôi kéo dài trong 2 tuần liền, được hướng dẫn bởi Tiến Sỹ Audrey Cooper – tiến sỹ về NNKH Mỹ – Những giờ học sôi nổi, nhưng trao đổi thú vị, những ví dụ phong phú trong cách dạy của Giáo viên khiến chúng tôi tiếp cận NNKH một cách tự nhiên nhất, khoa học nhất, và hứng thú nhất. Bạn được nói về NNKH của vùng mình đang sống, bạn được xem những video và phân tích cú pháp NNKH, bạn được thực hành trao đổi với học viên 4 tỉnh dự án,…. Thật khó có thể nói thành lời về những xúc cảm của tôi dành cho khóa học. 

Giờ đây, khi đã là phiên dịch viên chính thức cho dự án, hàng ngày tôi đi cùng hướng dẫn viên người Điếc tới can thiệp cho các trẻ Điếc trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Mỗi ngày được đi phiên dịch là một ngày hạnh phúc đối với bản thân tôi. Tôi và hướng dẫn viên (HDV) người Điếc của mình cùng tới nhà trẻ, quãng đường đi tới nhà trẻ thật xa, tôi thường đi theo sau xe của anh HDV người Điếc, nhìn dáng anh tất bật lẫn trong cơn mưa chiều xối xả của Sài Thành, tôi cảm nhận được ở anh một con tim chân thành, một sự mong muốn được truyền tải NNKH đến với trẻ Điếc, như tuổi thơ của anh ấy đã từng trải qua. Khi tới nhà trẻ, anh ấy dạy trẻ còn tôi thì phiên dịch cho phụ huynh trẻ về những gì đang diễn ra, cuối buổi dạy, chúng tôi trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đánh giá tiết dạy. Chúng tôi kết hợp rất ăn ý, khi HDV người Điếc có những trao đổi với phụ huynh, tôi lại được thực hiện sứ mệnh phiên dịch của mình, mình đang là cầu nối giữa hai ngôn ngữ, hai nền văn hóa, chợt cảm thấy ý nghĩa biết bao khi bạn được ở cương vị ấy – lúc đó bạn thực sự là người quan trọng.

Hành trình với niềm hạnh phúc mang tên NNKH của tôi đã đi được một chặng đường, tuy chưa dài nhưng đủ để nhìn lại những kỷ niệm, những trải nghiệm và những bài học rút ra. Tôi được chọn làm phiên dịch viên NNKH cho “Ngày hội gia đình trẻ Điếc” – điều đó khiến tôi vui sướng đến vỡ òa, tôi vui vì các bạn – cộng đồng Điếc đã tín nhiệm tôi, tạo điều kiện cho tôi thực hành và sửa lỗi cho tôi. Tôi biết rằng vốn NNKH của mình vẫn chưa đủ nhiều, chưa đủ hay, nhưng tôi dám khẳng định rằng niềm đam mê và sự nhiệt thành trong tôi khi được phiên dịch cho các bạn thì đong đầy hơn cả những gì đong đếm được.

Tham gia cùng dự án – tôi được gặp các bạn Điếc nhiều hơn – tôi nhận thấy cộng đồng các bạn thật thú vị, ở đó không có những ồn ào, cãi vả,… chỉ có những niềm vui, sự đồng cảm và khát khao muốn công nhận, muốn khẳng định bản thân mình cho xã hội biết và tôn trong Ngôn ngữ của mình. Tôi cảm thấy khâm phục các bạn.

Hành trình của tôi, của các bạn là hành trình của IDEO, chúng ta phải cố gắng hơn nữa, hợp tác hơn nữa,… Tôi tin nhận thức của cha mẹ trẻ Điếc sẽ tăng lên, xã hội sẽ nhìn nhận, và quan trọng hơn cả là cả đội ngũ những trẻ Điếc được can thiệp sẽ được phát triển trong tương lai. Hãy cùng hướng về mục đích cao đẹp ấy nhé các bạn!

Cầu chúc cho dự án thành công!

 Trần Thị Kiên – Phiên dịch NNKH